با دیپلم فنی حرفهای یا کاردانش چه رشتههایی میتوان در دانشگاه خواند؟
- عمومی
- ۱۴۰۵/۵/۲۲
یک نفر با دیپلم کامپیوتر هنرستان آمد و اولین جملهاش این بود: «ما که فقط میتوانیم فوق دیپلم بگیریم، نه؟» نصف این حرف درست است. همان نصف اشتباهش باعث میشود خیلیها مسیر بهتر را اصلاً نبینند.
دیپلم فنی حرفهای و کاردانش بنبست نیست. دو در جلوی شماست. در اول، مقطع کاردانی در رشتهای نزدیک به همان مهارتی که سه سال خواندهاید، بدون آزمون. در دوم، ورود مستقیم به کارشناسی در دانشگاههایی که فقط با سوابق تحصیلی پذیرش میکنند. کدام یکی برای شما بهتر جواب میدهد؟ تا آخر این متن روشن میشود.
در این مقاله چه میخوانید؟
فنی حرفهای و کاردانش چه فرقی دارند و چرا این فرق مهم است؟
میشود مستقیم کارشناسی خواند یا باید از کاردانی شروع کرد؟
پس چرا بیشتر بچههای هنرستان اول سراغ کاردانی میروند؟
با دیپلم من دقیقاً کدام رشتهها باز است؟
بعد از کاردانی چه؟ مسیر تا ارشد
معدل، مدارک و شرطی که معمولاً از قلم میافتد
سؤالهایی که همیشه بعد از اینها پرسیده میشود
فنی حرفهای و کاردانش چه فرقی دارند و چرا این فرق مهم است؟
هر دو زیرمجموعهی شاخهی مهارتی متوسطه هستند و هر دو هم دیپلم رسمی میدهند. تفاوتشان در وزن درسهاست. فنی و حرفهای پایهی علمی سنگینتری دارد؛ ریاضی و فیزیک و شیمی در حدی که رشته لازم دارد تدریس میشود. کاردانش مهارتمحورتر است و خروجیاش علاوه بر دیپلم، گواهینامهی مهارت درجه ۲ یا ۱ است که از سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور یا مرجع تخصصی دیگری صادر میشود.
چرا این تفاوت را باید بدانید؟ چون در پذیرش کاردانی، عنوان دقیق رشته یا مهارت روی دیپلم شماست که تعیین میکند کدام کدرشتهها برایتان مجاز است. دو نفر که هر دو دیپلم مکانیک دارند ولی یکی فنی و حرفهای است و دیگری کاردانش، ممکن است لیست انتخاب متفاوتی داشته باشند. همین جزئیات ریز است که سر ثبت نام غافلگیرتان میکند.
میشود مستقیم کارشناسی خواند یا باید از کاردانی شروع کرد؟
میشود. این نکتهای است که اغلب گم میشود: پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی مخصوص دیپلمهای نظری نیست. دارندهی دیپلم فنی حرفهای و کاردانش هم میتواند در دورههای کارشناسی پیوسته موسسه تات در دانشگاه پیام نور، دانشگاه آزاد و مؤسسات غیرانتفاعی ثبت نام کند، بدون آزمون و بر اساس معدل کتبی دیپلم.
ولی یک هشدار صادقانه: اگر رشتهی دانشگاهیتان هیچ ربطی به مهارت دیپلمتان نداشته باشد، ترم اول و دوم برایتان سنگین میشود. دانشجویی که دیپلم برق دارد و میرود حسابداری بخواند، باید ریاضی و اصول حسابداری را از صفر جبران کند. شدنی است، ولی رایگان نیست؛ هزینهاش وقت و انرژی است.
پس چرا بیشتر بچههای هنرستان اول سراغ کاردانی میروند؟
چون منطق دارد. مقطع کاردانی دو سال است، درسهایش ادامهی طبیعی همان چیزی است که در هنرستان کار کردهاید، و مدرکش خیلی زودتر به بازار کار وصلتان میکند. تازه بعدش راه کارشناسی ناپیوسته باز است و چیزی از دست ندادهاید.
اینجا یک تفکیک مهم وجود دارد. کاردانی پیوسته دقیقاً برای دیپلمهای مهارتی طراحی شده و پذیرشش بدون آزمون است. کاردانی ناپیوسته بیشتر برای دیپلمهای نظری تعریف شده. اگر این دو را با هم اشتباه بگیرید، ممکن است سراغ دفترچهی اشتباهی بروید؛ تفاوت کاردانی پیوسته و ناپیوسته را جدا توضیح دادهایم.
کاردانی بدون کنکور را کجا میشود خواند؟ دانشگاه فنی و حرفهای و دانشگاه جامع علمی کاربردی دو میزبان اصلی این دورهها هستند، دانشگاه آزاد هم در بیشتر واحدها پذیرش دارد و پیام نور در بخشی از رشتهها. انتخاب بین اینها بیشتر به شهر، شهریه و حضوری یا نیمهحضوری بودن دوره برمیگردد تا اعتبار مدرک؛ هر چهارتا مورد تأیید وزارت علوماند.
با دیپلم من دقیقاً کدام رشتهها باز است؟
برق، الکترونیک و کامپیوتر
پرترددترین گروه همین است. کاردانی نرمافزار کامپیوتر، شبکههای کامپیوتری، الکترونیک، برق صنعتی، برق قدرت، مخابرات و اخیراً گرایشهای مرتبط با اتوماسیون. اگر بعدش کارشناسی را هم بخواهید، مهندسی کامپیوتر و مهندسی برق ادامهی طبیعی مسیرند.
مکانیک، خودرو و تأسیسات
کاردانی مکانیک خودرو، ساخت و تولید، تأسیسات حرارتی و برودتی، جوشکاری و متالورژی. بازار کار این گروه هنوز از عرضهاش جلوتر است؛ تعمیرکار خودروی برقی و تکنسین تأسیسات ساختمان کم داریم.
معماری، نقشهکشی و عمران
کاردانی معماری، نقشهکشی معماری، ساختمان و نقشهبرداری. کسی که در هنرستان با اتوکد کار کرده، عملاً یک ترم جلوتر از بقیه وارد دانشگاه میشود.
حسابداری، بازرگانی و خدمات
کاردانی حسابداری، امور مالی، مدیریت بازرگانی، امور اداری و گردشگری و هتلداری. دیپلم حسابداری هنرستان تقریباً بدون اصطکاک به کاردانی حسابداری وصل میشود.
هنر، پوشاک و صنایع غذایی
کاردانی گرافیک، طراحی دوخت، صنایع دستی، عکاسی، صنایع غذایی، تربیت کودک و دامپروری. رشتههای هنری معمولاً آزمون عملی یا بررسی نمونهکار دارند، پس فرض نکنید همهشان بیدردسرند.
یک تذکر: لیست کدرشتههای مجاز هر سال در دفترچه بهروز میشود و بعضی گرایشها ادغام یا حذف میشوند. عنوان رشته را از دفترچهی همان سال چک کنید، نه از تجربهی دو سال پیشِ یک دوست.
میشود رشته را کلاً عوض کرد؟
در کاردانی پیوسته چندان نه، چون قید همرشته بودن جدی است. اما در کارشناسی بدون کنکور بله، و این همان دری است که خیلیها نمیدانند باز است. دیپلم مکانیک دارید و به حقوق یا روانشناسی علاقهمندید؟ در پیام نور و آزاد همان را ثبت نام کنید. فهرست رشتههای بدون کنکور را ببینید تا حدودش دستتان بیاید.
سؤال بعدی معمولاً همینجا میآید: اگر رشته را عوض کنم، آن سه سال هنرستان هدر رفته؟ نه. مهارت عملی روی رزومه میماند، حتی اگر مدرکتان چیز دیگری باشد. کسی که هم برقکشی بلد است و هم مدیریت خوانده، در بازار کار مزیت دارد.
بعد از کاردانی چه؟ مسیر تا ارشد
بعد از فارغالتحصیلی کاردانی، مقطع کارشناسی ناپیوسته دو سال دیگر است. پذیرش کارشناسی بدون کنکور در دانشگاه آزاد، علمی کاربردی و فنی و حرفهای در بسیاری از رشتهها بر اساس معدل کاردانی انجام میشود. جزئیاتش را در بعد از کاردانی چیست نوشتهایم.
و ارشد؟ دو مسیر بدون آزمون وجود دارد. یکی سهمیهی استعدادهای درخشان که مخصوص رتبههای برتر کارشناسی است، و دیگری دورههای ارشد بدون کنکور که در دانشگاه آزاد و پیام نور و برخی مؤسسات برگزار میشود. هر دو مسیر مدرک کارشناسی مرتبط میخواهند، پس تا آنجا فاصلهای هست. اگر برنامهی بلندمدتتان همین است، زمان ثبت نام ارشد بدون کنکور را همین حالا بدانید بهتر از این است که سه سال دیگر بفهمید.
معدل، مدارک و شرطی که معمولاً از قلم میافتد
در پذیرش بدون آزمون، ملاک اصلی معدل کتبی دیپلم است، نه معدل کارنامهی داخلی مدرسه. این دو گاهی چند نمره با هم فرق دارند و همین اختلاف است که آدم را سر انتخاب رشته ناامید یا امیدوار میکند. اگر نمیدانید سوابق تحصیلی شما در سامانه ثبت شده یا نه، قبل از هر کاری همین را استعلام کنید.
کنار آن، تأییدیهی تحصیلی دیپلم با کد رهگیری، اصل یا گواهی موقت دیپلم، کارنامهی سوابق، و برای آقایان مدرک وضعیت نظام وظیفه لازم است. دارندگان کاردانش گواهینامهی مهارت را هم باید همراه داشته باشند؛ بارها دیدهایم که پروندهای فقط به خاطر نبود همین یک برگه دو هفته معطل مانده.
سؤالهایی که همیشه بعد از اینها پرسیده میشود
معدلم پایین است، رد میشوم؟
برای بیشتر رشتههای بدون آزمون حداقل معدل تعیین نشده و پذیرش انجام میشود. جایی که معدل واقعاً حساس است، رشتههای پرمتقاضی مثل گروه پیراپزشکی است. با معدل ۱۲ هم میشود دانشجو شد؛ فقط انتخابها محدودتر است.
مدرک کاردانی بدون کنکور با مدرک کنکوری فرق دارد؟
نه. نوع پذیرش روی مدرک نوشته نمیشود و ارزش قانونی هر دو یکسان است. تنها چیزی که ممکن است درج شود نوع دوره است، مثلاً روزانه یا مجازی.
همزمان با کار میشود خواند؟
بله، و بخش بزرگی از دانشجوهای این دورهها شاغلاند. دورههای پیام نور و مجازی برای همین ساخته شدهاند. فقط واقعبین باشید و ترم اول تعداد واحد کمتری بردارید.
اگر عنوان رشتهی دیپلمم در لیست نبود؟
معمولاً یعنی عنوان رشته تغییر نام داده یا در گروه دیگری ادغام شده. با کد رشتهی دیپلم میشود معادلش را پیدا کرد. این کار را قبل از پایان مهلت ثبت نام انجام دهید، نه شب آخر.
قدم بعدی شما چیست؟
خلاصهی همهی این حرفها یک جمله است: با دیپلم فنی حرفهای یا کاردانش، هم میتوانید از کاردانی شروع کنید و هم مستقیم وارد کارشناسی شوید. چیزی که هنوز مبهم مانده معمولاً این است که با عنوان دقیق دیپلم و معدل شما، کدام رشته و کدام دانشگاه کمترین دردسر و بیشترین بازده را دارد.
کارشناسان موسسه تات عنوان رشته، سال فارغالتحصیلی و معدل کتبیتان را نگاه میکنند، کدرشتههای مجاز شما را از دفترچهی امسال بیرون میکشند و مهلت نزدیکترین نوبت پذیرش را علامت میزنند. برای شروع، مشخصاتتان را در صفحهی پذیرش کاردانی موسسه تات ثبت کنید تا بررسی رایگان انجام شود. شمارهی تماس مستقیم هم ۰۲۱-۹۱۰۹۱۳۱۴ است.
منابع رسمی
سازمان سنجش آموزش کشور — دفترچهی پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی و شرایط دارندگان دیپلم مهارتی
دانشگاه فنی و حرفهای — رشتههای کاردانی پیوسته ویژهی فارغالتحصیلان هنرستان
دانشگاه جامع علمی کاربردی — دفترچهی دورههای کاردانی و کارشناسی حرفهای
سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور — استعلام و صدور گواهینامهی مهارت شاخهی کاردانش
سامانه تأییدیه تحصیلی وزارت آموزش و پرورش — دریافت کد رهگیری تأییدیهی دیپلم
مرکز سنجش و پذیرش دانشگاه آزاد اسلامی — شرایط و مهلت پذیرش بدون آزمون
دانشگاه پیام نور — ثبت نام بدون آزمون در مقاطع کاردانی تا کارشناسی ارشد
ثبت نام دانشگاه بدون کنکور
هر آنچه برای ثبت نام بدون کنکور لازم است — از انتخاب مقطع تا مدارک، مهلتها و شرایط.
- ثبت نام کاردانی بدون کنکورشرایط پذیرش و مدارک
- ثبت نام کارشناسی بدون کنکورشرایط پذیرش و مدارک
- ثبت نام کارشناسی ارشد بدون کنکورشرایط پذیرش و مدارک
- ثبت نام دکتری بدون کنکورشرایط پذیرش و مدارک
- ثبت نام دوره MBAمدیریت کسبوکار، غیرحضوری
- ثبت نام دوره DBAمدیریت عالی، ویژه مدیران
- مدارک لازم برای ثبت نامفهرست کامل مدارک
- مهلت و زمان ثبت نامزمانبندی و ثبت نام فوری
- رشتههای بدون کنکورکدام رشتهها بازار کار بهتری دارند
- ثبت نام برای شاغلینتحصیل در کنار کار
- ثبت نام با معدل پایینحداقل معدل و شانس قبولی