دانشگاه غیرحضوری و کمحضور برای شاغلان؛ چه گزینههایی در ایران وجود دارد؟
- عمومی
- ۱۴۰۵/۵/۳۱

ساعت هفت صبح سرِ کار، پنج بعدازظهر تازه از شرکت بیرون میآیی، و شب هم باید یکجوری برای درس وقت جور کنی. اگر شاغلی و دلت مدرک میخواهد، احتمالاً بارها با خودت گفتهای «آخر من کِی وقت کلاسرفتن دارم؟». خبر خوب این است که لازم نیست بین کار و تحصیل یکی را قربانی کنی. دانشگاههای غیرحضوری و کمحضور دقیقاً برای آدمهایی مثل تو ساخته شدهاند.
بیایید قدمبهقدم برویم جلو؛ هر بخش جواب یک سؤال است و شما را میرساند به سؤال بعدی.
«غیرحضوری» و «کمحضور» چه فرقی دارند؟
خیلیها این دو را یکی میگیرند، ولی فرقشان مهم است. در حالت غیرحضوری، پایت بهندرت به کلاس باز میشود؛ درسها را خودت با کتاب و جزوه و محتوای آنلاین میخوانی و عملاً فقط سرِ امتحانِ پایانترم حاضر میشوی. کمحضور یک حالت میانه است: بخشی از کلاسها برگزار میشود، اما فشرده و معمولاً پنجشنبهجمعه یا عصرها، طوری که با شیفت کاریات بسازد.
کدامش برای تو بهتر است؟ بستگی دارد چقدر خودخوان باشی. اگر آدمِ نظم و خودخواندن هستی، غیرحضوری راحتت میکند. اگر ترجیح میدهی کسی مطلب را برایت باز کند، کمحضور منطقیتر است. همین یک تصمیم، بقیهی مسیرت را جهت میدهد.
کدام دانشگاهها این مدل را دارند؟
حالا که فرقشان را میدانی، سؤال بعدی این است: کجا باید دنبالش بگردی؟ چند گزینهی اصلی روی میز است.
دانشگاه پیام نور
شناختهشدهترین انتخاب برای شاغلها همین است. نظام آموزشیاش نیمهحضوری است، تقریباً در هر شهری شعبه دارد و بیشتر رشتهها را بدون کنکور و بر اساس سوابق تحصیلی میپذیرد. برای کسی که هر روز درگیر ترافیک و ساعت اداری است، معمولاً اولین جایی است که باید ببیند. اگر میخواهی مسیر کاملش را بدانی، این راهنمای ثبت نام دانشگاه بدون کنکور برای شاغلان را از دست نده.
دانشگاه جامع علمیکاربردی
اگر کارِ فنی و مهارتی میکنی و میخواهی مدرکت دقیقاً به شغلت بخورد، اینجا را جدی بگیر. دورههای کاردانی و کارشناسیاش کاربردی است و کلاسها اغلب طوری چیده میشوند که با کارِ روزانه تداخل نکنند. ورودیاش هم عمدتاً بدون آزمون است.
دورههای مجازی و مؤسسات غیرانتفاعی
یک دسته از دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی هم دورهی الکترونیکی دارند؛ کلاس و امتحان آنلاین، بیآنکه لازم باشد شهرت را عوض کنی. برای شاغلی که وقتِ رفتوآمد ندارد، همین آنلاینبودن ورق را برمیگرداند. دانشگاه آزاد هم بخشی از رشتهها را بر اساس معدل و بدون آزمون میپذیرد و در مقاطع بالاتر گزینههای نیمهحضوری دارد.
«بدون آزمون» یعنی بدون هیچ شرطی؟
میرسیم به سؤالی که تقریباً همه میپرسند: بدون آزمون یعنی در را باز گذاشتهاند و هرکس از راه رسید ثبتنام میشود؟ نه دقیقاً. بدون آزمون یعنی بهجای کنکور سراسری، پذیرش بر پایهی سوابق تحصیلی و معدل انجام میشود. شرط دارد، اما شرطش یک امتحانِ رقابتی نیست.
کاردانی بدون آزمون معمولاً با دیپلم امکانپذیر است، حتی دیپلم فنیوحرفهای و کاردانش؛ جزئیاتش را در راهنمای کاردانی بدون کنکور با دیپلم فنی حرفهای و کاردانش آوردهایم. کارشناسی بدون آزمون هم دو مسیر دارد: یا با دیپلم مستقیم وارد کارشناسی پیوسته میشوی، یا بعد از کاردانی به کارشناسی ناپیوسته میروی. برای مقاطع بالاتر هم ماجرا ادامه دارد؛ ارشد و حتی دکتری بدون آزمون وجود دارد، منتها آنجا پای رزومه، سابقهی علمی و شغلی و گاهی مصاحبه وسط میآید و پذیرش بیشتر بر اساس استعداد درخشان و سوابق است.
یک نکته که خیلیها را گیر میاندازد: حداقل معدل. بعضی رشتهها و سهمیهها یک کفِ معدل دارند. قبل از اینکه دلت را به یک رشته ببندی، سری به مطلب حداقل معدل برای قبولی بدون کنکور بزن تا بعداً غافلگیر نشوی. اگر هنوز رشتهات را انتخاب نکردهای، لیست رشتههای بدون کنکور و بازار کارشان کمکت میکند تصمیم عاقلانهتری بگیری.

مدرکِ غیرحضوری معتبر است؟
سؤال بعدی طبیعتاً همین است: اینهمه راحتی، نکند سرِ اعتبار مدرک باشد؟ خیالت راحت. مدرکِ دانشگاههای غیرحضوریِ موردتأیید وزارت علوم، از نظر ارزش رسمی هیچ فرقی با مدرک حضوری ندارد. روی مدرک نمینویسند «غیرحضوری»؛ همان مدرک کاردانی، کارشناسی یا ارشدِ دانشگاه است، با همان اعتبار برای استخدام، ارتقای شغلی و ادامهی تحصیل.
تنها چیزی که باید حواست به آن باشد این است: دانشگاه و رشتهات باید مجوز رسمی داشته باشد. همین یک بررسیِ ساده جلوی خیلی از دردسرها را میگیرد. پیش از پرداخت هر هزینهای، مطمئن شو رشته زیر نظر وزارت علوم پذیرش میشود. سایت رسمی دانشگاه و دفترچهی پذیرش، دو جای مطمئن برای همین بررسیاند.
کدام مقطع به کارِ من میخورد؟
پس بالاخره کدام را انتخاب کنم؟ بگذار سادهاش کنم. اگر تازه دیپلم گرفتهای یا مدرک بالاتری نداری، از کاردانی یا کارشناسی بدون کنکور شروع کن. کاردانی داری و میخواهی یک پله بروی بالاتر؟ سراغ کارشناسی ناپیوسته برو؛ شرایط و زمانش را در راهنمای ثبت نام کارشناسی بدون کنکور بخوان. کارشناسی داری و به فکر ارتقای شغلی هستی؟ کارشناسی ارشد بدون کنکور مسیرِ توست. و اگر جایگاه علمی یا مدیریتیات ایجاب میکند، دکتری بدون آزمون هم گزینهای واقعی است.
یک مثال واقعی برایت بزنم. یکی از همکارهای قدیمیام ده سال با دیپلم در انبار کار کرده بود و همیشه فکر میکرد قطارِ درس از او رد شده. کارشناسی پیام نور را نیمهحضوری شروع کرد، پنجشنبهها کلاس و بقیهی هفته سرِ کار. سه سال بعد همان شرکت او را کرد سرپرست انبار. نه از کارش زد، نه شببیداری کشید که کمرش را بشکند. فقط تصمیم گرفت و شروع کرد.
از کجا شروع کنم؟
راستش سادهتر از آن است که فکر میکنی. کافی است رشته و مقطعت را انتخاب کنی، مدارکت را که معمولاً همان دیپلم و شناسنامه و چند قلم سرراست است آماده کنی، و ثبتنام کنی. فقط یادت باشد بازهی ثبتنام هر سال محدود است؛ اگر امروز تصمیمت را بگیری، خیلی جلوتر خواهی بود از کسی که میگوید «سال بعد حتماً».
و اگر مطمئن نیستی کدام رشته یا مقطع به شرایط کاریات میخورد، لازم نیست خودت در این هزارتو گم شوی. کارشناسهای موسسه تات رایگان راهنماییات میکنند، از انتخاب رشته تا مدارک و زمان ثبتنام. یک تماس، و مسیرت روشن میشود.
همین حالا مقطعت را انتخاب کن و بدون کنکور ثبتنام کن: ثبت نام کارشناسی بدون کنکور در موسسه تات — برای مشاورهی رایگان با کارشناسان تات تماس بگیر.
منابع
در حال حاضر چیزی برای نمایش وجود ندارد.