آیا امکان تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاهی وجود دارد؟ راهنمای کامل شرایط ثبتنام
- کارشناسی
- ۱۴۰۵/۶/۲
فرض کن عاشق مهندسی کامپیوتری، ولی ته دلت همیشه دوست داشتی حقوق هم بخونی. یا سر کارت به یک مدرک مدیریت نیاز داری اما دلت نمیخواد رشتهی فعلیت رو ول کنی. سوال ساده است: میشه دو تا رشته رو با هم جلو برد؟ این چیزیه که خیلیها ازمون میپرسن، و جوابش کوتاهتر از اون چیزیه که فکرش رو میکنی.
جواب کوتاه: بله، ولی با یک شرط مهم
آره، تحصیل همزمان در دو رشته کاملاً قانونی و شدنیه. اما اینجوری نیست که هر کسی هر وقت دلش خواست بتونه دو تا رشته رو با هم برداره. آموزش عالی ایران برای این کار یک مسیر رسمی گذاشته که دو حالت داره: یا باید جزو دانشجوهای استعداد درخشان باشی، یا رشتهی دومت رو از مسیری بگیری که اصلاً آزمون ورودی نداره. همین حالت دومه که کار رو برای اکثر آدمها راه میندازه.
پس سوال بعدی طبیعتاً اینه: منظور دقیق از «تحصیل همزمان» چیه و با گرفتن دو مدرک پشت سر هم چه فرقی داره؟
تحصیل همزمان یعنی دقیقاً چی؟
تحصیل همزمان یعنی توی یک بازهی زمانی، اسم تو همزمان توی دو رشته یا دو مقطع ثبت باشه و برای هر دو واحد برداری. مثلاً ترم پنجم مهندسی صنایع هستی و همون ترم، رشتهی حسابداری رو هم شروع میکنی. این با اون حالتی که اول یک لیسانس میگیری و بعد میری سراغ لیسانس دوم، فرق داره؛ اونجا رشتهها پشت سر همن، اینجا موازی.
حالا این وسط یک نکته هست که خیلیها اولش گیرش میکنه: مگه هر کسی میتونه همزمان دو رشته برداره؟ بریم سراغ همین.
چه کسانی میتوانند همزمان دو رشته بخوانند؟
مسیر اول مخصوص دانشجوهای ممتازه. اگر معدلت بالا باشه و جزو درصد بالای ورودیت قرار بگیری، دانشگاه بهت اجازه میده همزمان یک رشتهی دیگه رو هم برداری. این مسیر واقعیه، ولی خب سهمیهاش محدوده و شرط معدل داره؛ یعنی برای همه جواب نمیده.
مسیر دوم برای بقیهی آدمهاست. کسی که دانشجوی معمولیایه یا اصلاً شاغله و وقت کنکور دادن دوباره رو نداره، میتونه رشتهی دومش رو از دانشگاههایی بگیره که پذیرششون بر اساس سوابق تحصیلیه، نه آزمون سراسری. اینجوری بار روی دوشت خیلی سبکتر میشه.
و دقیقاً همینجاست که بیشتر آدمها ذوق میکنن؛ چون یعنی لازم نیست دوباره پای سفرهی کنکور بشینی. بذار بازش کنم.
راه سادهتر: رشتهی دوم را بدون آزمون بردار
سادهترین راه برای دو رشتهای شدن اینه که رشتهی دومت رو از مسیر بدون کنکور جلو ببری. توی این مسیر پذیرش با معدل و مدارک تحصیلیه، نه با رتبهی کنکور. دانشگاههایی مثل پیام نور، علمیکاربردی و آزاد بخش زیادی از رشتههاشون رو همینجوری پذیرش میکنن.
یعنی چی در عمل؟ اگر دیپلمت رو گرفتی، میتونی وارد یک دورهی کاردانی بدون کنکور بشی و همزمان ادامهی تحصیل بدی. اگر کاردانی داری یا داری کارشناسی میخونی، ورود به یک رشتهی کارشناسی بدون آزمون کار سختی نیست و میتونی رشتهی دومت رو موازی رشتهی اصلی پیش ببری. حتی توی مقاطع بالاتر هم، کارشناسی ارشد و دکتری بدون کنکور برای خیلی از رشتهها موجوده و پذیرششون با بررسی رزومه و مصاحبه انجام میشه، نه آزمون تستی.
خلاصهاش اینه: با انتخاب مسیر کارشناسی بدون کنکور، سنگینترین مانع یعنی همون کنکور از سر راهت برداشته میشه و میتونی تمرکزت رو بذاری روی خود درس خوندن. برای اینکه ببینی این پذیرش دقیقاً چطور کار میکنه، مطلب ثبتنام دانشگاه بر اساس سوابق تحصیلی رو هم بخون.
سوال بعدی که معمولاً پیش میاد: این قضیه فقط مال یک مقطع خاصه یا توی همهی مقطعها میشه؟
این کار در کدام مقطعها ممکن است؟
تقریباً توی همهی پلهها. از کاردانی که نقطهی شروع خیلیهاست، تا کارشناسی که رایجترین مقطع برای دو رشتهای شدنه، و بعد کارشناسی ارشد و حتی دکتری. مثلاً کسی که کاردانی حسابداری داره، میتونه همزمان با شغلش وارد کارشناسی بدون کنکور مدیریت بشه. یا کسی که داره ارشد میخونه و به یک تخصص مکمل نیاز داره، سراغ دکتری بدون کنکور در رشتهی نزدیک به کارش میره.
اگر هم دنبال ارتقای همون رشتهی خودت از کاردانی به کارشناسی هستی، مطلب مسیر کاردانی به کارشناسی کمکت میکنه تصویر کاملتری بگیری.
تا اینجا خیالت از شدنی بودنش راحت شد. ولی یک نگرانی همیشگی میمونه: مدرکی که آخرش میگیرم اصلاً به درد میخوره؟
مدرک هر دو رشته معتبر است؟ تکلیف نظاموظیفه چه میشود؟
مدرکی که از دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم بگیری، چه از مسیر کنکور باشه چه بدون آزمون، اعتبارش یکیه و توی استعلام رسمی هم ثبته. یعنی روی خود مدرک نمینویسن «بدون کنکور»؛ لیسانس، لیسانسه. برای آقایون هم نکتهی نظاموظیفه مهمه: تا وقتی دانشجوی یکی از این رشتهها باشی و شرایط سنوات رعایت بشه، معافیت تحصیلیت پابرجاست، اما جزئیاتش به وضعیت هر نفر بستگی داره و بهتره قبل از ثبتنام حتماً راجع بهش مشورت بگیری.
خب، فرض کنیم قانع شدی. حالا یک ترس واقعیتر میمونه: از پس دو تا رشته با هم برمیام یا وسط راه کم میارم؟
چطور از پس دو رشته با هم بربیایم؟
راستش رو بخوای، سختترین بخش ماجرا خود درسها نیستن، مدیریت زمانه. یک تجربهی واقعی که زیاد دیدیم اینه: آدمهایی که رشتهی دومشون رو بدون کنکور و ترجیحاً نیمهحضوری یا مجازی برمیدارن، خیلی راحتتر دووم میارن، چون مجبور نیستن هر روز سر دو تا کلاس حضوری بدوَن.
یک ترفند ساده هم اینه که رشتهی دوم رو نزدیک به رشتهی اول انتخاب کنی؛ مثلاً مهندسی صنایع و مدیریت. اینجوری بخشی از دانشت مشترکه و بار ذهنیت نصف میشه. سعی کن تعداد واحد ترمهای سنگین رشتهی اصلی رو با ترمهای سبکتر رشتهی دوم بالانس کنی تا هیچ ترمی زیر فشار له نشی.
اگر یک وقتی هم دیدی برنامهات به هم ریخته، انتقالی و تغییر شرایط هم راهحل داره؛ نمونهاش رو توی شرایط انتقالی دانشگاه توضیح دادیم.
حالا که تصویر کامل شد، بریم سر بخشی که احتمالاً بیشتر از همه دنبالشی: از کجا و چطوری شروع کنم؟
از کجا شروع کنم؟
قدم اول اینه که بدونی با مدرک فعلیت دقیقاً وارد چه مقطع و چه رشتههایی میتونی بشی. این چیزیه که خیلیها اشتباه حدس میزنن و بعد وقت از دست میدن. بهترین کار اینه که وضعیتت رو با یک مشاور چک کنی تا مسیر دقیقت مشخص بشه؛ اینکه رشتهی دوم رو کاردانی بگیری یا کارشناسی، حضوری بری یا مجازی، و کدوم دانشگاه به هدفت نزدیکتره.
اگر میخوای فضای دانشگاههای بدون آزمون رو بهتر بشناسی، مطلب هر آنچه باید درباره دانشگاه پیام نور بدانید نقطهی خوبی برای شروعه.
موسسه تات دقیقاً همین مسیر رو برات هموار میکنه: از انتخاب رشتهی دوم تا ثبتنام کارشناسی بدون آزمون و مقاطع بالاتر، کنارت هستیم. کافیه همینجا درخواستت رو ثبت کنی یا با کارشناسهای ما تماس بگیری تا رایگان بررسی کنیم که تحصیل همزمان برای شرایط تو شدنیه یا نه و بهترین ترکیب رشته کدومه.
چند سوال که احتمالاً الان توی ذهنت هست
هر دو رشته باید توی یک دانشگاه باشه؟
نه لزوماً. رشتهی اصلی و رشتهی دوم میتونن توی دو دانشگاه جدا باشن، مثلاً یکی حضوری و دومی از مسیر بدون کنکور توی پیام نور یا علمیکاربردی.
همزمان دو تا لیسانس بگیرم شدنیه؟
بله، دو کارشناسی همزمان کاملاً ممکنه؛ رایجترین حالت هم همینه که یکیشون رو کارشناسی بدون کنکور برمیدارن تا فشار کمتر بشه.
اگر شاغل باشم بازم میتونم؟
دقیقاً برای همین آدمها مسیر بدون آزمون و دورههای مجازی ساخته شده. خیلی از دانشجوهای ما شاغلان و رشتهی دومشون رو کنار کارشون جلو میبرن.
منابع رسمی
