بعد از چند سال دوری از تحصیل چطور دوباره وارد دانشگاه شویم؟ راهنمای کامل بازگشت به تحصیل
- راهنمای ثبت نام کنکور
- ۱۴۰۵/۵/۲۶
چند سال پیش یکی از دوستانم که نزدیک به ده سال درس را کنار گذاشته بود، وسط ناهار سرِ کار پرسید: «به نظرت دیگه برام دیر شده؟» همان یک جمله شد سرآغاز دهها سؤال دیگر؛ همان سؤالهایی که شاید همین حالا در ذهن خودت هم میچرخد. این مطلب دقیقاً برای همان لحظه نوشته شده که تصمیم گرفتهای برگردی، ولی نمیدانی از کجا و چطور.
قرار نیست کلیگویی کنم. میرویم سراغ همان چیزی که واقعاً میخواهی بدانی: با چه شرایطی، با کدام مدرک، و از کدام مسیر میشود بعد از سالها دوباره وارد دانشگاه شد.
چند سال از درس فاصله گرفتهام؛ آیا هنوز میشود برگشت؟
کوتاه و صریح: بله. سن و فاصلهی چند ساله مانع قانونیای برای تحصیل نیست. کسی که سیوپنج سالش است و پانزده سال پیش دیپلم گرفته، دقیقاً با همان شرایطی میتواند ثبتنام کند که یک فارغالتحصیل امسال. تنها چیزی که تغییر میکند ذهنیت توست، نه قانون آموزش عالی.
راستش را بخواهی، بزرگترین سدّ راه بیشتر آدمها همین ترس «دیر شدن» است. ولی وقتی این را رد کردی، سؤال بعدی خیلی عملیتر میشود: خب حالا از کجا شروع کنم؟
از کجا شروع کنم و اول باید کدام مدرک را هدف بگیرم؟
اینجا آدمها معمولاً به دو دسته تقسیم میشوند. یک عده اصلاً مدرک دانشگاهی ندارند و با دیپلم ماندهاند؛ عدهی دیگر یک مقطع را تمام کردهاند و میخواهند یک پله بالاتر بروند. مسیر این دو با هم فرق دارد، پس بگذار جدا نگاهشان کنیم.
مدرک کاردانی برای چه کسانی مناسبتر است؟
اگر سالهاست از فضای درس دور بودهای و میخواهی آرام و بیفشار برگردی، مدرک کاردانی (همان فوقدیپلم) نقطهی شروع منطقیای است. دورهاش کوتاهتر است، بیشتر جنبهی مهارتی و کاربردی دارد و همین باعث میشود کسی که مدتها کتاب دستش نگرفته، خیلی زود دوباره روی ریل بیفتد. بعدها هم میتوانی از همینجا به کارشناسی وصل شوی. اگر دقیقاً نمیدانی این دو مقطع چه فرقی دارند، مقایسهی تفاوت کاردانی و کارشناسی تصویر روشنی به دستت میدهد.
یا مستقیم بروم سراغ مدرک کارشناسی؟
اگر دیپلمت آماده است و انگیزه و وقت کافی داری، هیچ لزومی ندارد حتماً از کاردانی شروع کنی. خیلیها همین امروز مستقیم برای مدرک کارشناسی ثبتنام میکنند، مخصوصاً در رشتههایی که پذیرش بر پایهی سوابق تحصیلی انجام میشود. ملاک انتخاب، هدف شغلی توست: اگر جایی که میخواهی کار کنی حداقل لیسانس میخواهد، وقتت را با یک مقطع میانی هدر نده.
حالا که صحبت از پذیرش شد، احتمالاً مهمترین سؤالت همین است: یعنی بدون کنکور هم میشود؟
بدون کنکور هم میشود وارد دانشگاه شد؟
بله، و برای کسی که بعد از سالها برمیگردد، این بهترین خبر است. بخش بزرگی از رشتهها و دانشگاهها امروز پذیرش را «بر اساس سوابق تحصیلی» انجام میدهند؛ یعنی همان معدل دیپلم و مدارک قبلیات معیار قرار میگیرد، نه یک آزمون سراسری استرسآور. برای فردی که چند سال درس نخوانده، نشستن پای کنکور رقابتی واقعاً دلهرهآور است، و همین مسیر بدون آزمون فشار را از دوشش برمیدارد.
جزئیات اینکه چه معدلی لازم است و ثبتنام سوابقی چطور انجام میشود را در راهنمای ثبتنام بر اساس سوابق تحصیلی کامل توضیح دادهایم. اگر هم دانشگاهی با کلاسهای منعطف میخواهی، آشنایی با دانشگاه پیام نور برایت مفید است.
تا اینجا مسیر روشن شد. ولی یک نگرانی خیلی رایج میماند: مدارک قدیمیام چه؟
دیپلمم قدیمی است یا مدرکم را گم کردهام؛ چه کنم؟
این یکی از پرتکرارترین دغدغههاست و خوشبختانه راهحلش ساده است. اگر ریزنمرات یا اصل دیپلمت را پیدا نمیکنی، از طریق آموزشوپرورش منطقهای که در آن درس خواندهای میتوانی المثنی بگیری. کد سوابق تحصیلی هم که لازمهی ثبتنام است، از سامانهی همان اداره قابل دریافت است.
پیشنهاد صادقانهام این است: قبل از هر کاری، فهرست مدارک لازم را یکبار کامل بخوان و از قبل جورشان کن؛ چون نبودِ یک برگهی ساده گاهی کل ثبتنام را عقب میاندازد. سیاههی کاملش در مطلب مدارک لازم برای ثبتنام آمده. حالا فرض کن مدارک هم آماده شد؛ سؤال بعدی معمولاً دربارهی وقت است.
کار میکنم و وقت کلاس ندارم؛ راهی هست؟
بیشتر کسانی که بعد از سالها برمیگردند، شاغلاند یا خانواده دارند و نمیتوانند هر روز سرِ کلاس حاضری بزنند. برای همین دورههای نیمهحضوری و غیرحضوری وجود دارند؛ کلاسها آنلاین یا فشردهی آخر هفته برگزار میشوند و میتوانی درس را کنار شغلت پیش ببری. یعنی مجبور نیستی بین حقوق ماهانه و مدرک دانشگاهی یکی را انتخاب کنی.
من آدمهای زیادی دیدهام که صبح سرِ کار بودند و شب درس میخواندند و همین موازی جلو رفتن، حتی به کارشان هم انگیزه داد. اگر میخواهی بدانی این تعادل چطور در عمل جواب میدهد، تجربههای واقعی را در ادامه تحصیل حین کار جمع کردهایم. البته یک نگرانی ذهنی هم هست که کمتر کسی بلند میگویدش.
بعد از اینهمه سال، مغزم دیگر کشش درس خواندن دارد؟
این ترس کاملاً طبیعی است، ولی بیشترش توهم است تا واقعیت. مغز بزرگسال کندتر حفظ میکند، درست، اما در عوض بهتر میفهمد و مفاهیم را به تجربهی واقعی زندگی وصل میکند. دانشجویی که خودش چند سال در بازار کار بوده، خیلی از درسهای مدیریت و حسابداری و فنی را زودتر از یک هجدهساله درک میکند، چون قبلاً لمسشان کرده.
توصیهی عملیام این است که ترم اول را سبک بردار؛ چند واحد کمتر انتخاب کن تا ریتم دستت بیاید. دو سه هفته که بگذرد، خودت میبینی که آن «مغز زنگزده» افسانه بوده. و وقتی این خیالت راحت شد، میرسیم به سؤالی که ته دل همه هست.
این مدرک دانشگاهی واقعاً به زندگیام اضافه میکند؟
بگذار واقعبین باشیم: مدرک بهتنهایی معجزه نمیکند، اما درها را باز میکند. خیلی از شغلهای دولتی و شرکتی هنوز حداقل مدرک کاردانی یا کارشناسی را شرط استخدام و ارتقا میگذارند. یعنی بدون آن برگه، حتی اگر مهارتت هم بالا باشد، پشت در میمانی. با آن، دستِکم وارد رقابت میشوی.
فراتر از حقوق و استخدام، چیزی که کمتر دربارهاش حرف میزنند اعتمادبهنفس است. همان دوستم که اول این متن ازش گفتم، حالا لیسانس دارد و میگوید بیشتر از خودِ مدرک، این حس که «تمامش کردم» زندگیاش را عوض کرد. اگر میخواهی نگاه دقیقتری به بازدهی شغلی این مسیر داشته باشی، مطلب ارتقای مدرک و پیشرفت شغلی کمکت میکند.
خب، قدم بعدیام دقیقاً چیست؟
سادهاش کنیم. اول هدفت را مشخص کن: مدرک کاردانی برای شروع آرام، یا مستقیم مدرک کارشناسی. بعد مدارک دیپلم و سوابق تحصیلیات را جور کن. بعد رشته و دانشگاهی را انتخاب کن که با وقت و شرایط کاریات جور باشد. همین سه حرکت، تو را از «کاش برگردم» به «ثبتنام کردم» میرساند.
اگر میخواهی مطمئنتر و بیسردرگمی جلو بروی، بهتر است مسیر را با کسی برنامهریزی کنی که هر روز با همین پروندهها سروکار دارد. میتوانی گزینههای دوره کاردانی و مسیر کامل تحصیل دانشگاهی را ببینی و همانجا سؤالهای خاص خودت را بپرسی.
برای برگشتن به دانشگاه بعد از سالها دیر نیست؛ فقط به یک نقطهی شروع درست نیاز داری. همین حالا صفحهی دریافت مدرک کارشناسی موسسه تات را باز کن، شرایط و رشتهها را ببین و برای مشاورهی رایگان تماس بگیر تا مسیر دقیق خودت را با هم بچینیم.
منابع رسمی
در حال حاضر چیزی برای نمایش وجود ندارد.